Polskie, smutne święta

czwartek, 9 listopad 2006 in Polska, Świat

Nie tak dawno był 1 listopad, powszechnie w Polsce znany jako Dzień Wszystkich Świętych. Tymczasem coraz bardziej atakuje nasz kraj święto ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej zwane Halloween. U nas to święto jest uważane albo za idiotyczne, albo za niezrozumiałe.

Amerykanom zazdroszczę radosnych świąt. Bo u nas, w kraju nad Wisłą, wesołych świąt, czy to kościelnych czy świeckich, po prostu nie ma. Święto niepodległości USA obchodzone czwartego lipca, to wielka feta narodowa. A u nas? 11 Listopada swoją atmosferą przypomina 1 listopada. Amerykanie, którzy mieli nieprzyjemność oglądać transmisję polskiego święta niepodległości, musieli być zszokowani. Atmosfera taka, że co niektórzy strzeliliby sobie w łeb, a reszta zastanawiałby się, czy Polacy cieszą się z tego, że mają niepodległy kraj. Bo w święto niepodległości żadnej radości nie widać.

Kilka razy zdarzyło mi się oglądać obchody święta niepodległości. Stypa straszna. Tradycyjnie, wojsko na placu. Tradycyjnie, prezydent złoży kwiaty na grobie nieznanego żołnierza. Tradycyjnie, wygłosi przemówienie. Tradycyjnie, musi paść tam zdanie “dziś Polska jest w NATO i w Unii Europejskiej”. Prezydent nam się zmienił, więc Lech Kaczyński wprowadził nową, świecką tradycję: musi paść zdanie “państwo polskie potrzebuje naprawy”. Dodatkowo, powinna być taka pogoda, jaka jest u mnie dzisiaj: pochmurno, a najlepiej żeby jeszcze padało. Oto będzie pełny obraz polskiego “święta” niepodległości. A potem ludzie się dziwią, że święta Polacy traktują wyłącznie jako dzień wolny od pracy. Przecież identycznie wyglądają obchody np. 3 maja, tylko że tam tradycją jest zdanie “polska konstytucja jest pierwszą w Europie a drugą na świecie”.

Znam historię Polski. I co z tego, że było w niej tyle rzeczy przykrych? Czy to znaczy, że nasze święta muszą być takie, jakie są obecnie? Pal licho święta, są w tym kraju jakieś wydarzenia, które obchodzone są radośnie? Ważne, wygrane bitwy, są ledwo wspominane. Ważne, przegrane bitwy są wyolbrzymiane. A eksploatowanie powstania, którego być nie powinno, Powstania Warszawskiego, dobija mnie wyjątkowo. Każdego roku KONIECZNIE musi być sporo o tym powstaniu, niezliczone ilość programów. Dziennikarze i władza dostają orgazmu, jak młodzi odtwarzają walki o Warszawę. A mi rzygać się chce.

I żeby nie było – mam szacunek do polskiej historii, mam szacunek do uczestników Powstania Warszawskiego. Ale nie rozumiem polskiej mentalności uwielbienia wydarzeń bardzo przykrych. No i potem się dziwić, że święto niepodległości jest takie, a nie inne. Bo jak może być wesołe, skoro były rozbiory, powstania listopadowe i styczniowe, I Wojna Światowa, II Wojna Światowa, obozy koncentracyjne, Powstanie Warszawskie, komunizm… Nasi zachodni sąsiedzi, Niemcy, uważają czasami Polaków za naród, któremu za (jakby nie było) smutną historię należy się wszystko. Prawie jak Żydom. I w tym odczuciu mają moim zdaniem trochę racji.

Wracając do świąt.. ktoś powie, że są wesołe święta. Boże Narodzenie? No dobra, na tle całej reszty może trochę wesołe są. Bo same w sobie, polskie święta Bożego Narodzenia wesołe nie są. W tym czasie wesoła jest co najwyżej muzyka w bożonarodzeniowych reklamach. Sylwester? Tutaj muszę się zgodzić. Sylwester jakby nie patrzeć, jest radosny. Całe szczęście, że 31 grudnia nie miało miejsce jakieś ważne i smutne dla naszego narodu wydarzenie historyczne, bo obchodzenie Nowego Roku byłoby w tym kraju co najmniej niestosowne.

Ja nie mówię, że chcę od razu tak wyglądających świąt jak w USA. Ja po prostu nie chcę stypy…